Wat te doen na overlijden van een naaste?

Wat moet er direct na een overlijden gebeuren?

Direct na een overlijden moet een arts de dood vaststellen. Overlijdt iemand thuis, dan belt u de huisarts of buiten kantoortijden de huisartsenpost. In een ziekenhuis, verpleeghuis of hospice regelt de instelling dit zelf.

De arts stelt vast of er sprake is van een natuurlijke dood. Is dat het geval, dan geeft hij een verklaring van overlijden af. Die verklaring is nodig om de uitvaart te kunnen regelen. Twijfelt de arts, of is er sprake van een ongeval of een onverwachte situatie, dan schakelt hij een forensisch arts in. Soms is dan ook de politie betrokken.

In de eerste uren hoeft u verder weinig te doen. Neem de tijd om afscheid te nemen en om familie en naasten te informeren. Veel mensen vinden het prettig om iemand in de buurt te hebben die helpt met bellen en regelen.

Wanneer schakelt u een uitvaartondernemer in?

Een uitvaartondernemer schakelt u zo snel mogelijk in, meestal nog op de dag van het overlijden. Die neemt veel praktische zaken uit handen, zoals de verzorging van de overledene en de aangifte van het overlijden bij de gemeente.

In Nederland mag een begrafenis of crematie in de regel niet eerder plaatsvinden dan 36 uur na het overlijden. Ook geldt er een uiterste termijn van een aantal werkdagen. De uitvaartondernemer weet precies wat er wel en niet mag en houdt de planning in de gaten.

Kijk of de overledene wensen heeft vastgelegd, bijvoorbeeld in een wilsbeschikking of bij een uitvaartverzekering. Een uitvaartverzekering vermeldt vaak ook welke uitvaartondernemer gebeld moet worden. Zo kan de uitvaart worden geregeld zoals de overledene dat zelf wilde.

Welke instanties moet u op de hoogte brengen?

Na de uitvaart volgen de administratieve zaken. Een deel gaat automatisch, omdat de gemeente het overlijden registreert in de Basisregistratie Personen. Veel overheidsinstanties krijgen dan vanzelf bericht. Andere partijen moet u zelf informeren.

• De bank of banken waar de overledene rekeningen had.
• De werkgever of het pensioenfonds.
• Verzekeraars, zoals de zorgverzekeraar, levensverzekeraar en inboedelverzekeraar.
• De verhuurder of hypotheekverstrekker.
• Energieleverancier, internetprovider en andere abonnementen.
• Verenigingen, tijdschriften en digitale diensten.

Het helpt om een overzicht te maken van alle vaste lasten. Kijk daarvoor naar de bankafschriften van de afgelopen maanden. Zo ziet u welke abonnementen en betalingen er lopen en wat er moet worden opgezegd.

Hoe komt u erachter of er een testament is?

Of er een testament is, kan een notaris voor u nagaan in het Centraal Testamentenregister. Daarin staat of en bij welke notaris een testament is opgemaakt. De inhoud van het testament staat daar niet in, die bewaart de notaris zelf.

Het testament bepaalt wie de erfgenamen zijn en of er een executeur is aangewezen. Een executeur regelt de afwikkeling van de nalatenschap. Is er geen testament, dan bepaalt de wet wie erft. Meestal zijn dat de partner en de kinderen.

Voor veel zaken is een verklaring van erfrecht nodig. Met die verklaring kunnen erfgenamen bijvoorbeeld bij de bankrekeningen van de overledene. Een notaris stelt deze verklaring op.

Waarom is voorzichtigheid met de nalatenschap belangrijk?

Voorzichtigheid is belangrijk omdat erfgenamen niet alleen bezittingen erven, maar ook eventuele schulden. Wie de erfenis zuiver aanvaardt, is aansprakelijk voor die schulden, ook als ze groter zijn dan de bezittingen.

Erfgenamen hebben drie keuzes: de erfenis zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Bij beneficiair aanvaarden bent u alleen aansprakelijk voor schulden tot het bedrag van de bezittingen. Bij verwerpen erft u niets, maar ook geen schulden.

Let op: handelingen die verder gaan dan normaal beheer, zoals spullen verkopen of weggeven, kunnen worden gezien als zuivere aanvaarding. Twijfelt u of er schulden zijn? Wacht dan met zulke stappen en vraag een notaris om advies. Dit is algemene informatie en geen juridisch advies.

Wat gebeurt er met de woning van de overledene?

De woning moet op termijn worden opgezegd, verkocht of ontruimd. Bij een huurwoning kunnen de erfgenamen de huur opzeggen. Bij een koopwoning beslissen de erfgenamen samen over verkoop of verdeling.

Een woning leeghalen is vaak zwaar, zowel lichamelijk als emotioneel. Er moeten keuzes worden gemaakt over spullen met herinneringen, en vaak is er tijdsdruk vanuit de verhuurder. Veel families kiezen er daarom voor om de ontruiming uit handen te geven.

Ontruiming Nederland verzorgt een woning ontruiming na overlijden met persoonlijke aandacht en een discrete werkwijze. Belangrijke papieren en persoonlijke spullen worden daarbij apart gehouden, zodat u daar later rustig naar kunt kijken.

Wanneer is professionele schoonmaak nodig?

Professionele schoonmaak is nodig als een overlijden niet direct is ontdekt, of als er sprake is van lichaamsvocht, geur of vervuiling. In die situaties is gewone schoonmaak niet voldoende en kan er een gezondheidsrisico zijn.

Een gespecialiseerd bedrijf werkt met beschermende middelen en speciale reinigingsmiddelen. Ook geurverwijdering hoort daarbij. Zo wordt de woning weer veilig en bruikbaar, zonder dat u zelf met een zware taak wordt belast.

Meer over deze vorm van reiniging leest u op de pagina over schoonmaak na overlijden. Voor alle diensten en een vrijblijvend advies kunt u terecht bij Ontruiming Nederland, dat 24/7 bereikbaar is.

Welke zaken kunnen rustig wachten?

Niet alles hoeft in de eerste week te gebeuren. Het verdelen van de inboedel, het opzeggen van minder dringende abonnementen en het afwikkelen van de nalatenschap kunnen vaak wachten tot na de uitvaart. Dat geeft ruimte om eerst afscheid te nemen.

Veel nabestaanden voelen de druk om alles direct te regelen. Toch is het verstandig om bij grote beslissingen even de tijd te nemen. Denk aan het verkopen van een woning, het verdelen van waardevolle spullen of het opzeggen van een huurwoning. Zulke stappen zijn lastig terug te draaien en hebben soms juridische gevolgen voor de erfgenamen.

Maak een lijst met wat echt moet en wat kan wachten. Wat te doen na overlijden hangt namelijk sterk af van uw situatie. Een huurwoning met een korte opzegtermijn vraagt meer haast dan een koopwoning. Door taken te verdelen onder familieleden of vrienden komt niet alles op één persoon neer. En wie de praktische zaken uit handen geeft aan professionals, houdt meer tijd en energie over voor wat er echt toe doet.

Offerte aanvragen